Sinh test Legacy

Module 9.3: Sinh test Legacy

Thời gian học: ~35 phút

Yêu cầu trước: Module 9.2 (Refactoring từng phần)

Kết quả: Sau module này, bạn sẽ biết dùng Claude Code generate characterization test cho legacy code, hiểu test gì skip gì, và có workflow add test trước khi refactor.

---

1. WHY — Tại Sao Cần Hiểu

Muốn refactor function 500 dòng. Không có test. “Refactor careful rồi manual test.” Famous last words.

Refactor xong, seems work, deploy. Sáng hôm sau: production incident. Code path hiếm dùng bị break. Customer complain. Scramble fix.

Test là safety net cho refactoring. No test = no safety net = high risk. Claude Code generate test cho legacy code nhanh hơn bạn viết — cho bạn safety net trước khi bắt đầu change.

---

2. CONCEPT — Ý Tưởng Cốt Lõi

Characterization Test vs Unit Test

Loại	Câu Hỏi Nó Trả Lời
Unit Test	Code làm cái nó SHOULD làm?
Characterization Test	Code HIỆN TẠI làm gì?

Legacy code “correct” vì đang production. User depend on current behavior. Characterization test capture behavior đó — dù có vẻ sai. Goal là detect change, không phải verify correctness.

Test Generation Workflow

graph LR
    A[Read Code] --> B[Identify Behavior]
    B --> C[Generate Test]
    C --> D[Run & Fix Test]
    D --> E[Verify Coverage]
    E --> F[Safe to Refactor]

Key insight: Khi test fail, fix TEST, không fix code. Code “đúng” — nó đang chạy production.

Test Gì Trong Legacy Code

Priority	What	Why
High	Public interface / API	Code khác dùng
High	Happy path flow	Usage phổ biến nhất
Medium	Edge case visible	Handling explicit
Medium	Error handling	Failure mode quan trọng
Low	Internal helper	Sẽ change khi refactor

Coverage Goal

Không cần 100%. Aim cho “đủ để refactor safe”:

• 70-80% coverage của function cụ thể là đủ
• Focus code sắp change
• Test behavior, không test line

---

3. DEMO — Từng Bước

Scenario: Legacy function calculateDiscount() — no test, sắp refactor.

Step 1: Read và Identify Behavior

Bạn: Read calculateDiscount() trong pricingService.js.
List all behavior/path qua function này.

Claude:
1. Return 0 nếu user not logged in
2. Return 10% cho regular user
3. Return 15% cho premium user
4. Return 30% cho VIP user
5. Cap discount ở 50% bất kể user type
6. Throw error nếu amount negative

Step 2: Generate Characterization Test

Bạn: Generate Jest test cho calculateDiscount() capture TẤT CẢ behavior đó.
Đây là characterization test — capture nó LÀM GÌ, không phải nó SHOULD làm gì.

Claude: [Generate test file với 6 test case]

Step 3: Run và Verify

$ npm test pricingService.test.js

Output:

PASS  pricingService.test.js
  calculateDiscount
    ✓ return 0 cho non-logged-in user
    ✓ return 10% cho regular user
    ✓ return 15% cho premium user
    ✓ return 30% cho VIP user
    ✓ cap ở 50% max discount
    ✓ throw on negative amount

6 tests passed

Step 4: Handle Test Failure

Giả sử test fail — Claude assume sai behavior:

FAIL: expected 20% cho premium, got 15%

Bạn: Test fail. CODE đúng — nó đang production.
Actual discount cho premium là 15%, không phải 20%.
Fix test để match actual behavior.

Claude: [Fix test assertion từ 20% thành 15%]

Step 5: Check Coverage

$ npm run test:coverage -- --collectCoverageFrom="**/pricingService.js"

Output:

pricingService.js | 85% coverage

Đủ để refactor safe.

Step 6: Giờ Safe Để Refactor

Bạn: Có test rồi. Refactor calculateDiscount() sang strategy pattern
thay vì if-else chain.

Bất kỳ refactoring nào change behavior sẽ bị test catch.

---

4. PRACTICE — Tự Thực Hành

Bài 1: Test What Exists

Goal: Generate characterization test cho existing code.

Instructions:

1. Tìm function không có test trong project nào đó
2. Ask Claude list all behavior/path
3. Generate test cho mỗi behavior
4. Run test — all should pass (nếu không, fix test)
5. Check coverage

💡 Hint

"Read [function]. What are all possible execution path?
Generate test case cho mỗi path."

Bài 2: Golden Master

Goal: Capture complex output làm regression baseline.

Instructions:

1. Pick function với complex output (formatting, calculation)
2. Run với 10 different input, capture output
3. Ask Claude generate test assert exact output đó
4. Giờ có regression detection

Bài 3: Test Before Refactor

Goal: Practice full workflow.

Instructions:

1. Pick function muốn refactor
2. Generate characterization test
3. Achieve 70%+ coverage
4. Do small refactor
5. Run test — catch được gì không?

✅ Solution

Workflow:

1. "List all behavior trong [function]."
2. "Generate test cho mỗi behavior."
3. Run test, fix nếu fail (fix TEST, không fix code)
4. Check coverage, add thêm test nếu cần
5. Refactor với confidence

---

5. CHEAT SHEET

Test Generation Workflow

1. Read code, list behavior
2. Generate test cho mỗi behavior
3. Run test (expect all pass)
4. Nếu fail: fix TEST, không fix code
5. Check coverage
6. Giờ safe to refactor

Key Prompt

"List all behavior/path trong [function]."
"Generate characterization test capturing current behavior."
"Test fail nhưng CODE đúng. Fix test."
"Edge case nào code này handle?"

Coverage Guideline

Goal	Target
Minimum	70% của function-to-refactor
Good	80% với edge case
Overkill	100% (không đáng effort)

Characterization vs Unit Test

Characterization	Unit
Nó LÀM GÌ?	Nó SHOULD làm gì?
Fix test khi fail	Fix code khi fail
Trước refactoring	Khi development

---

6. PITFALLS — Lỗi Thường Gặp

❌ Sai Lầm	✅ Đúng Cách
Fix code khi test fail	Fix TEST. Code “đúng” vì đang production.
Aim 100% coverage	70-80% của code-to-refactor là đủ.
Test internal helper	Focus public interface. Helper sẽ change.
Verify “correct” behavior	Verify CURRENT behavior, dù có vẻ bug.
Generate test không run	ALWAYS run. Claude có thể misunderstand.
Skip test “I’ll be careful”	Test là safety net. Always add trước refactor.
Complex mocking cho legacy	Start với integration-level test. Mock ít hơn.

---

7. REAL CASE — Câu Chuyện Thực Tế

Scenario: Fintech Việt Nam, legacy loan calculation module. 2,000 dòng, zero test, 8 năm tuổi. Business muốn thêm loan type mới. Team sợ touch.

Cách cũ: “Careful thôi” → Thêm loan type → Break edge case calculation → ₫500M miscalculation phát hiện sau 2 tuần → Painful fix và customer complaint.

Cách mới với Claude:

1. Claude analyze code, identify 15 calculation path khác nhau
2. Generate 45 characterization test trong 3 giờ
3. Test reveal 3 undocumented behavior (feature không ai nhớ)
4. Achieve 78% coverage core calculation
5. Thêm loan type, test catch 2 regression trong khi dev
6. Zero production issue

Investment: 3 giờ generate test Saved: Tuần debug, potential ₫ triệu miscalculation

Quote: “Test không để prove correctness. Để prove không break cái đang work 8 năm.”

---

Tiếp theo: Module 9.4: Phân tích Tech Debt →